Gelderland Herdenkt: beleef de lange weg naar de bevrijding


Hoeveel kan en mag vrijheid kosten? Een vraag die komend jaar wel heel actueel is. Precies 75 jaar geleden werd hier zwaar gevochten. Van september 2019 tot en met mei 2020 herdenken en vieren we in Gelderland 75 jaar bevrijding, vrede en vrijheid: een uniek verhaal van een provincie die vanaf Market Garden (september 1944) tot de capitulatie in Wageningen (mei 1945) een centrale plaats innam de slotfase van de Tweede Wereldoorlog. De gebeurtenissen zijn vormend geweest voor de naoorlogse ontwikkeling en geven betekenis aan kernwaarden van onze huidige samenleving.

Tijdens Operatie Market Garden in september 1944 trachten de geallieerden een aantal belangrijke bruggen in Noord-Brabant en Gelderland in handen te krijgen. Vervolgens moest worden opgerukt naar het Ruhrgebied, het hart van de Duitse oorlogsindustrie. De brug in Nijmegen werd veroverd, maar bij Arnhem stokte het offensief. Nijmegen bleef vervolgens lange tijd frontstad, terwijl Arnhem pas in april 1945 werd bevrijd. Op diverse plekken wordt nog stilgestaan bij Market Garden, zoals in het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945 in Groesbeek en het Airborne Museum ‘Hartenstein’ in Oosterbeek.

Op verschillende momenten en evenementen wordt komend jaar stilgestaan bij de bevrijding, vrede en vrijheid. Dit zijn er een aantal:

24 augustus
Wings of Freedom
Op zaterdag 24 augustus vindt Wings of Freedom plaats in Ede: een grootse Airshow op en rond een (tijdelijk) historisch vliegveld. Met oude vliegtuigen uit de hele wereld, en basecamps die laten zien hoe het militaire leven er in 1944 uitzag. In deze Airshow gaan herdenken en vieren hand in hand. Klik hier voor meer informatie.

7 september
Airborne Wandeltocht
Deze grootste eendaagse wandeltocht van Nederland loop je samen met veteranen, jonge soldaten en scholieren. Kies voor de 10, 15 of zelfs 40 kilometer! Je komt sowieso langs monumentale en prachtige plekken in Oosterbeek en omgeving. Bij het defilé zijn nog altijd Britse Airborne-veteranen aanwezig die hier indertijd vochten. Klik hier voor meer informatie.

15 september
Bridge to Bridge-loop
Dit jaarlijkse event brengt al vanaf 1984 hardlopers op de been. De John Frost-brug is altijd het eindpunt. Maar verder kun je voor allerlei routes en parcours kiezen. Kinderen, ervaren runners, wheelers, handbikers en zelfs hele bedrijfsteams: voor iedereen is er wel wat. Van 800 meter tot 44 kilometer – of liever 10 miles? Klik hier voor meer informatie.

18 september
Luchtlandingen Groesbeek
De paradropping van enkele tientallen parachutisten boven Groesbeek herinnert aan de luchtlandingen waarmee in september 1944 de geallieerde bevrijdingsoperatie Market Garden van start ging.

20 september
Renkum Airborne Dropzone X
Op de Renkumse heide wordt dit jaar voor de 7e keer het evenement Airborne Dropzone X georganiseerd. Met droppings, bezoek van veteranen én een history basecamp. Kan jij een loodzwaar geweer vasthouden en tegelijk vanonder die grote wiebelhelm de vijand spotten? Spannend voor kinderen én volwassenen. Klik hier voor meer informatie. 

20 september
Herdenking Airborne Monument
Bij het Airborne-monument aan de voet van de John Frostbrug herdenken we de geallieerden die 75 jaar geleden bij
de slag om Arnhem omkwamen. Voor de ceremonie is er de indrukwekkende March over the Bridge: een muziekkorps en vaandeldragers marcheren over de John Frostbrug. Klik hier voor meer informatie.

20 september
Bridge to Liberation Experiences
Na de herdenkingsceremonie vieren we de vrijheid! Die danken we aan de mensen die hier 75 jaar geleden voor ons vochten. Vanaf de brug treden nationale en internationale artiesten op, op de kade verzamelen zich duizenden mensen om te kijken en mee te dansen. Dit jaar is het programma éxtra bijzonder. Klik hier voor meer informatie.

Bridge to Liberation Festival 2015

20 september 
Waal Crossing Nijmegen
Elke dag wordt op stadsbrug De Oversteek tijdens de Sunset March de Waal crossing herdacht, maar op donderdag 20 september is hier extra aandacht voor. Om 13.30 uur herdenkt Nijmegen de Amerikaanse geallieerden, in het bijzonder de 48 dappere mannen die tijdens de oversteek het leven lieten. Klik hier voor meer informatie.

21 september
Race to the Bridge
In de dorpen van Renkum, ten westen van Arnhem, zie je vandaag een lange colonne aan rijdend historisch erfgoed: de jeeps die hier in september 1944 ook reden. Deze Race to the Bridge wordt al sinds 1996 gereden, als herdenking en ‘to keep these vehicles rolling’. Mis het niet! Klik hier voor meer informatie.

21 september
Luchtlandingen Ginkelse Heide
Op zaterdag 21 september worden de luchtlandingen herdacht. Net als in 1944 droppen vliegtuigen boven de Ginkelse Heide 2.000 parachutisten. In aanwezigheid van de laatste Slag om Arnhem-veteranen worden om 11.30 uur de gebeurtenissen van toen herdacht bij het Airborne Monument. Ook zal er aandacht zijn voor het nieuwe Airborne Landmark op de Ginkelse Heide. Klik hier voor meer informatie.

22 september
Doorkomst militaire voertuigen
Een grote colonne militaire voertuigen trekt van Basecamp Veghel via onder andere Alverna en Groesbeek naar eindpunt Nijmegen. In Nijmegen staat er een grote finale gepland.

22 september
Luchtlandingen Driel
Op 22 september voeren Poolse militairen en de Luchtmobiele Brigade een actie uit bij de Rijn in Driel. Bovendien wordt dit jaar het informatiecentrum De Polen van Driel uitgebreid. Hier leer je meer over de strijd van de 1ste Poolse Onafhankelijke
Parachutistenbrigade bij Driel tijdens Operatie Market Garden. Klik hier voor meer informatie.

5 t/m 13 oktober
Herinneringsweek The Island
Tijdens deze week is, de wereldberoemde locatie, landgoed Schoonderlogt het centrale punt voor alle activiteiten van  herinneringsweek The Island. De voor de Betuwe bijzondere en bewogen periode tussen Operatie Market Garden en de bevrijding van Nederland wordt hier onder de aandacht gebracht door middel van reenactors  en schijngevechten.

Er wordt momenteel gewerkt aan een uitgebreide activiteitenagenda. Deze zal later in 2019 beschikbaar zijn.

De oorlogsjaren herdenk je ook met de Liberation Route Europe. Dit is de route die de geallieerden in de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog aflegden tijdens hun bevrijding van het Europese vasteland. In de Gelderse streken vind je diverse luisterplekken, bezienswaardigheden en historische locaties die deze route markeren en van informatie voorzien. Klik hier om ze te bekijken.